Egzotik
Hayvanlarınız
KEDİ
VEYA KÖPEK DEĞİLBütün
hayvanların muntazaman veteriner kontrolünden geçmeleri gerekir,
Hayvanınız sihhatli iken ve aşı zamanı gelmemiş bile olsa, bu kontroller
gene de çok önemlidir.
Aşağıda, egzotik petleriniz için bakım önerileri bulacaksınız:
Küçük Memeliler için Veteriner Bakım Hizmetleri
Tavşanlar
yüzyıllardır ehlileştirilmişlerdir, biraz gayretle çok sevimli pet olabilirler.
Tavşanlar tuvalet alışkanlığı kazanabilirler.Evi kirletmemeyi öğrenirler,
çok uğraştığınız takdirde, itaat etmeyi de öğrenebilirler.
Eğer bir an evvel tavşanın belli bir yere pislemesini ve böylece evin
içinde serbestce dolaşmasını arzu ediyorsanız onu eve aldıktan sonraki
bir kaç gün bir odaya koymak önerilir. Bu odaya bir talaş kabı bırakarak,tavşanın
ihtiyacını buraya görme alışkanlığını kazanması sağlanır.
Eğer bu sevimli hayvanı beslemek isterseniz,biraz sabırlı olmanız gerekecektir
Tavşanınızı ne kadar iyi eyitirseniz eğitin unutmayınki o bir kemiricidir.Evinizdeki
tahta eşyalar süpürgeliklerde diş izi bırakmaması için ona bunun yerine
geçebilecek sert birkaç eşya sağlamak iyi olacaktır. Örneğin iyice bayatlamış
ekemek veya küçük parça odun bu ihtiyacı karşılar.
Tavşanlarda kaprofaji (dışkı yeme )vardır. Eğer günün herhangi bir zamanında
küçük dostunuz kakasını yerken görebilirsiniz. Sakın şaşırmayın ve buna
asla engel olmayınız. Tavşanlar iki çeşit kaka yaparlar bundan sadece
birisini yerler. Çünkü tavşan, barsağının son kısmında imal ettiği bu
içerik proteğin den çok zengindir,bazı vitaminleri içerir ,düşük selülozlu
ve sindirime yardımcı bakterilerden oluşur. Tavşan günlük protein ihtiyacının
% 7 sini bundan karşılar.
Eğer buna engel olursanız tavşan güçten düşer ve zayıflar.
· Yavru tavşanlar, eğer üretilmeyeceklerse, iki yaşından önce kısırlaştırılmalıdırlar.Dişiler
üreme organları(yumurtalık ve uterus ) kanserlerine çok yatkındırlar ve
kısırlaştırma bu riski ortadan kaldırır; erkeklerin ise agresif davranışlarını
önler.
·
Çoğu tavşan, fazla beslenildiğinden, obesliğe yakın derecede şişmandır
ve dengeli bir rejim şarttır. İyi kalite timothy samanı yanısıra, az miktarda
pellet ve koyu yeşil , sarı sebzelerle meyveler kullanın. Samanın içindeki
seluloz en iyi, tüy topu önleyicisidir ve sindirimi düzenler.
·
Tavşanınız eve gelir gelmez, veteriner kontrolüne götürün; daha sonraki
kontrolleri her altı ayda bir yapılacaktır. Tavşanlarda iç parazit çok
görüldüğünden, gaita muayenesi tavsiye edilir. Pirelenebileceği için,
pire ilaçları kullanılması gerekebilir. Dişlerini sıkça muayene ettirn.
Tavşanlarda diş uzaması görüldüğünde dişlerin törpülenmesi gerekir.
Tavşanların aşıya gereksinimi yoktur.
· İyi bakıldıkları takdirde, fındık fareleri, fareler, hamsterlar ve kobaylar, dayanıklı, eğlenceli petler olabilirler. Aşı gerekmez ancak, bu hayvanlar nisbeten az yaşadıklarından, problemler çabuk ortaya çıkabilir.Tüy kaybıve deri problemleri olup olmadığını kontrol edin, zira uyuz, alerji, pire sorunları ve deri enfeksiyonları sıkça görülür.· Küçük bir tartı alıp küçük kemirgeninizi sık sık tartmak iyi bir fikirdir, kilo değişikliği henüz farketmediğiniz bir hastalığın habercisi olabilir. Bir sağlık sorunu görüldüğünde hemen veterinere götürünüz, çünki erken teşhis hayat kurtarır.
· Bu hayvanlar tümörlere çok yatkın olurlar, bu sebeple elinize gelecek bir şişkinlik derhal veteriner tarafından görülmelidir. Erken teşhis edilirse, tümörlerin ameliyatla alınmaları mümkün olabilir.
· Güney Amerika kökenlidir.xvı. yüzyılda avrupaya gelmiştir.Daha sonra labaratuvar muayeneleri için kullanılmaya başlamıştır. Bunun yanında bazı hayvan severler tarafından evde de beslenmektedir. Barışçıl, tatlı sakin bir hayvandır. Bu küçük hayvan hamster ile tavşan arasında bir canlıdır.Bu nedenle farklı renkte birçok çeşiti vardır. Beslemesi çok kolaydır. Yalnız hava akımlarından korumak gerekir.
Kobay 3 haftalık olduğu zaman beslemek olasıdır. Çünkü bu yaşta anasını
emmeyi bırakır. Tahtadan yapılmış bir sandıkta beslenebilir. Bunun uzunluğu
en azından 80 cm. olmalı dır. Hamster'in aksine tahtayı kemirmeye çalışmaz.
Yuvanın tabanında bataklık kömürü veya kum karışımı ayrıca kuru ottan
oluşturulmuş küçük bir yer bulundurulmalıdır. Sndığının içinde yiyecek
ve içecek kaplarını devirmemesi için bunların tespit edilmesi gerekir.
Yiyecek içecek kaplarının sürekli temiz olması önemlidir. Çünkü kobaylar
pisliğe vebunun sonucu olarak enfeksiyonlara karşı çok duralıdır.Hamster'in
tersine bizim gibi geceleri uyur. Gündüzleri hareketlidir ve atlayıp sıçrar
oyun oynamayı çok severler. Bir köpek kadar size bağlanır. Kobayın sağlıklı
olması için yemeklerini belirli bir saatte olması gerekir. Günde iki kez
yiyecek verilir. Hemen hemen vejeteryandırlar. Bu küçük kemiriciye zaman
zaman hayvansal orjinli gıdalarda verilebilinir. Örneğin süt veya katı
yumurta gibi. İhtiyacı olan vitaminleri sağladığından emin olmakiçin ,
onun menüsünü çoğunlukla tane şeklindeki gıdalardan oluşturmak gerekir.
Ayrıca arasıra ayçekirdeği ( özellikle tüylerin güzelliği için) yulaf
tanesi, pişmiş patetes parçaları,havuç,elma parçaları verilebilir.Bu arada
kobayın kullanımı için yumuşak tahta parçaları veya gerekirse iyice bayatlamış
ekmek kabuğu koymayı ihmal etmemelidir. Bunlar hayvan dişlerini törpülemesine
yardım eder.
Kobaylar için C vitamini çok önemlidir. C vitaminin gıdalar ile karşılanması
zorunludur bunun için taze sebzeye ihtiyaçları vardır. Biber, ¼ portakal
veya vitamin C tabletleri verilmelidir. Vitamin C yetersizliğinde gençlerde
kıkırdak oluşumunda yetersizlikler, çarpık kemikleşme ve eklem bölgelerinde
kanama şekillenir.
Kobayın sessiz ve sakin bir yaşam şekli vardır. Bu hayvanlar rekabete
ve kıskançlığa neden olmamak şartıylaaynı kafeste iki erkek,bir dişi olarak
yaşayabilirler. 1.5 aydan itibaren üremeye yetenekli olmasına karşın 4
aydan önce çiftleşmeye bırakmak doğru değildir. Kobayların genellikle
7 yıldan fazla yaşarlar . Dişi ve erkeğibirbirinden ayırmak kolaydır.
Seksüel deliğin her tarafını hafifce parmaklarla bastırırsanız, erkeklerde
deri altında yuvarlanan testisleri hissedersiniz. Bu işlemi birazdaha
sürdürürseniz,penisin dışarıya çıkmasına neden olursunuz. Dişilerde özel
bir durum yoktur. Dişi erkeğini 15 gün aralıklarla 1 gün boyunca kabul
eder. Bununla birlikte bu günün dışında erkeğine kötü davranmaz. Eğer
iyi anlaşabiliyorlarsa aynı kafeste çiftleşme oluncaya kadar birlikte
kalabilirler.
Çiftleşmeden 65 gün sonra dişi yavrularını meydana getirir. Ana karnında
uzun süre kalan yavrular doğumdan sonra kendi kendilerine yetebilirler.
Hayatlarının ilk 3 haftasını annelerinbi emmekle geçirmelerine rağmen
dişleri tüyleri vardır ve gözleri tamamen açıktır.Bu arda azda olasa katı
besinlerde yiyebilirler. Tamamen bilinçli olarak doğumun ertesi günü dişi
erkeği ile aşk oyunlarına girebilir.Eğer bu hayvanlardan kısa zamanda
çok sayıda sahip olmak istemiyorsanız, erkeği devamlı olarak dişinin yanında
tutmamak gerekir.
Hamsterler sessiz ve sakin bir yaşam şekli sürdürüler. Malesef yaşam süreleri
kısadır ortalam 3 yıldır.Hemsterler yanlız yaşamaya ve bekar bir hayat
sürdürmeye alışıktır.Hamsterler 3-4 haftalık iken annesinnin süt emmesi
ni bırakır ve bu yaştan itibaren alınıp yetiştirilmesi uygun olur.Ergenlik
dönemine 6. haftada itibaren gireiler ergenlikten önce ona eş bulmak önerilmez,
yoksa ikisi arasındaki ilişki kavgaya dönüşür ve sonunda kandökülür.
Bu küçük kemiric gününün büyük bir bölümünü uyuyarak gecirir.Ancak günün
sonunda, akşama doğru uyanır. Hamster yarı karanlık ve sakin hayatı sever.
Öğlenden sonra 16 dan gece saat 1 'e kadar uyumaz.Bu arada yiyecekllerini
depoeder ve eksersiz yaparki bundan çok hoşlanır.Bunun için içinde koştuğu
boş bir tekerlek dışında , boş makaralar, ceviz kabuğu gibi oyuncaklar
sağlamak önemlidir.Eğer olanak varsa ona içinde oyun sahası bulunan bir
kafes sağlamak en iyisidir.Yani kafesin bir bölümünde kum alnı bulunmalıdır.
Bu kumun hamsterin istediği gibi eşebileceği ve içine girebileceği miktarda
bulunması önemlidir. Başka bir yere üzerine tırmanabilmesi için dallanmış
bir büyük dal parçası konması oyun zevkini tatmin edecektir.Eğer hamster
için en iyi oyun yerinin evinizin bahçesi olduğuna karar verirseniz, bu
sırada onu gözden kaçırmamaya özen gösteriniz.
Hamster tahtanın direnci ne olursa olsun, bundan yapılan bütün eşyayı
parçalayabilir. Bunun için kalacağı yer tel bir kafes olmalıdır.Kafesin
telleri horizantel olursa küçük kemiriçibunları merdiven gibi kullanarak
tırmanma duygusunu tatmin eder. Kafesin tabanına emici bir yataklık veya
bataklık kömürü ve kum karışımı serilmelidir. Hamster pisliğini daima
kafesin aynı bölgesine yapar. Bu nedenlede kafesi temizlemek kolaydır.Hamster
gibi uzun süre uyuyan küçük bir hayvan için yatacağı yer çok önemlidir.
Kazılmış bir yerde uyuma içgüdüsünü tatmin etmek için ona buna uygun bir
yer hazırlamak iyi olur. Bunun için minyatür bir ev hazırlamak ihtiyacı
karşılar.Kafesin içine kağıt parçası , yonga,yün ipliği gibi uygun birkaç
materyal konursa küçük kemirici bunnunla ona hazırlanan evi süsleyecektir.Bütün
bu eşyayı evine taşıması için oldukça zaman gerkir. Bu işlemi ancak yatağı
yeterince yumuşak olduğu zaman bırakır.
Hamster tam bir vejeteryan değildir. Ona tohum karışımı dışında bisküvit,
küçük parça peynir, çiğ et, şekerli şeyler verilmesi önerilir. İçecek
olarak suyun dışında hafif sulandırılmış süt verilebilir. Suyn sürekli
olarak hayvanın önünde bulunması gerekir. Su kabının kafese sabitlenmesi
gerekir. Kemirme zevkini tatmin etmek için ona küçük dal parçaları veya
pişmemiş küçük dana kemiği vermek uygundur. Böylece devamlı büyüyen dişlerini
belirli düzeyde tutabilir. Yiyeceklerini depo etme alışkanlığı olan hamsterin
bu yiyeceklerinin bozulup bozulmadığını ve küflenmediği kontrol edilmelidir.
Bunu kontrol edmek için onun dışarıya çıkmasını beklemek en iyisidir.
Böylece onu küstürmemiş olursunuz.
Genellikle dişi hamsterler marttan ekime kadar üremeye yeteneklidir. Dişi
her dört günde birkaç saat erkeği kabul eder. Eğer çiftleşme için uygun
zaman olduğuna emin olunmazsa ikisini aynı kafes içine koymak doğru değildir.
Dişi ve erkeğin 30-40 dakikalık çiftleşme seramonisi dışında ayrı kafeslerde
kalması uygundur. Çiftleşmenin olup olmayacağını anlamak için iki hamsteride
bir odaya serbest bırakmak yeterlidir. Böylece dişi ve erkek hamsteri
birbiri ile kavga yapmadan izlemek olanağı vardır. Eğer dişi çiftleşmeye
razı değilse erkeği tanımayacaktır. Oysa kafeste bu durumda kavga başlar.
Tersine erkeği kabul ederse erkek yaklaştığı zaman dişi bundan hoşlandığını
gösterir ve hareketsiz kalır. Anlamsız bakışlarla olaçakları kabullenir.
Gebelik 15-18 gün sürer. Yavruların yuvada kaldığı süre boyunca yani aşağı
yukarı iki hafta boyunca ne yaptıklarına bakmayınız. Yoksa annenin herşeyi
yıkma hatta yavrularını dahi yeme tehlikesi vardır. Gebelik ve emzirme
döneminde gıdasına takviye yapılması (ayçekirdeği,bol sebze,az et ve içebildiği
kadar süt) uygun olur. İlk bir aydan sonra anne yavrulara sinirlenmeye
başlar ve buzaman onları ayrı bir kafese alması gerekir.
Bize Sorun..Kuşlar ve Sürüngenler için
Veteriner Bakım Hizmetleri
Çoğu hayvan sahibi,kuşları veya sürüngenleri hasta olduğu zaman onları veterinere getiriler, ama, bu hayvanlar sağlıklıymış gibi göründükleri zaman da veteriner kontrolunda olmalıdırlar. Bunun niye önemli olduğunu beraberce görelim:
· Egzotik petlerin çoğu, vahşi benzerlerinden sadece birkaç nesil ilerdedirler. Vahşi hayvanlar, içgüdüsel olarak hastalıklarını saklarlar, çünki bu onları diğer hayvanlara hedef yapar, bazı kuşların hasta arkadaşlarını sürüden attığı bilinmektedir.
· Şimdilerde, bir çok cins kuş ve sürüngen evhayvanı olarak bakılmaktadır, buna karşılık sadece iki tane domestik ev hayvanı vardır: kedi ve köpek.Veterinerlerin elindeki, bu hayvanlara ait tıbbi bilgiler, senelerdir araştırma konusu olmuş kedi ve köpek lere göre çok azdır. Buna rağmen, hayvanınız muntazaman tartılıyorsa, sağlıklıyken de veteriner kontrolüne gidiyorsa, gerekli fiziki ve tıbbi testler yapılıyorsa, hastalandığı zaman veterineriniz ondaki değişiklikleri daha kolay fark eder. Yoksa, ilk defa gelen hasta bir kış veya sürüngene tanı koymak daha zor olacaktır.
· Veterinerinizle, uygun kafes, diyet, gerekli ışıklandırma, gerekli bakım ve daha bir sürü konuyu konuşabilirsiniz. Pet shoplarda çaloşan bazı kimseler çok bilgili olabilyorlarsa da, gerekli eğitimi almamış olduklarından, sizi yanlış bilgilendirebilirler.
Hayvanlarınıza, elimizden gelen en iyi veteriner bakım hizmetlerini vermeye
çaloşıyoruz. Aşağıda bazı kuş ve sürüngen türleri içn bakım önerileri
sunuyoruz,
Sorularınız için Friends Veteriner Muayenehanesini aramaktan çekinmeyiniz:
0216- 3466174
Küçük kuşlar: Muhabbet kuşları, Parakeetler, vb
·
Her 6 ayda bir, fiziki muayene ve tartılma. Gıda ve çiftleşme sorunlarını
veterinerinizle konuşun.
· Papağan Humması- psittacosis, diğer bir adı Chlamdia enfeksiyonu, testi,
bu yeni edindiğiniz kuşlar için çok önemlidir
· Gaita da parazit aranması
· Gaita da ve oral olarak Gram stain testi, anormal bakteri ve maya için
· Giardia ELİSA
· Tam kan sayımı
· Kan biokimya testleri: glucose, kalsiyum, protein, karaciğer ve böbrek
enzimleri
Orta - Büyük Boy Kuşlar: Amazon papağanları, cockatoo ve macaw lar·
Her 6-12 ayda bir, fiziki muayene ve tartılma. Gıda ve çiftleşme sorunlarını
veterinerinizle konuşun.
· Papağan Humması- psittacosis, diğer bir adı Chlamdia enfeksiyonu, testi,
bu yeni edindiğiniz kuşlar için çok önemlidir
· Gaita da parazit aranması
· Gaita da ve oral olarak Gram stain testi, anormal bakteri ve maya için
· Giardia ELİSA
· Tam kan sayımı
· Kan biokimya testleri: glucose, kalsiyum, protein, karaciğer ve böbrek
enzimleri
· İç organlar değerlendirmesi için rontgen ( veya X ray)
· DNA testi- Psittacine Gagası ve Tüy hastalığı için (PBFD)
· Protein electrophoresis
· Aşı- sadece gerektiğinde, polyoma virüsü ve Pacheco hastalığına karşı
Yeni petler, bebek kuşlar, daha yaşlı
kuşlar
Eve yeni kuş gelir gelmez, veteriner e götürülmelidir. Bulaşıcı hastalık testleri, bilhassa evde başka kuşlar da varsa, çok önemlidir.Ayrıca, eve yeni gelen kuş en azından 30 gün karantinaya alınarak diğer kuşların yanlarına konulmamalıdır.
·
Bebe kuşlar, bilhassa yuvadan ayrılma sürecinde, sık sık kontrol edilip
tartılmalıdırlar. Her hafta veterinere gitmek gerekli olabilir.
· Kuşunuzu, her şart altında tanıyabilmeniz gerekir, bir microchip takmanızı
tavsiye ederiz. Çıkarılamaz ve zararsızdır.
· Daha yaşlı kuşlar, daha sık muayene ve tartılma gerektirirler. Kan kimyası,
kan sayımı ve röntgen, yaşlılık belirtileri ve kanser bulguları bakımından
önemlidir.
Yeni alınmış veya genç sürüngenler
· Her 3-6 ayda bir, fiziki muayene ve tartılma. Gıda ve çiftleşme sorunlarını
veterinerinizle konuşun.
· Gaita da parazit aranması
· Tam kan sayımı
· Kan biokimya testleri: glucose, kalsiyum, protein, karaciğer ve böbrek
enzimleri
· Gram stain veya kültür olarak bakteri aranması- ağız ve idrar/gayta
çıkışında
· Röntgen; kemik gelişmesi takibi için
· Salmonella ve diğer zaralı bakteriler için, en az 3 defa, gayta testi
· Tam kan sayımı
Yaşını almış sürüngenler
·
Her 6-12 ayda bir, fiziki muayene ve tartılma. Gıda ve çiftleşme sorunlarını
veterinerinizle konuşun.
· Gaita da parazit aranması
· Tam kan sayımı
· Kan biokimya testleri: glucose, kalsiyum, protein, karaciğer ve böbrek
enzimleri
· Gram stain veya kültür olarak bakteri aranması- ağız ve idrar/gayta
çıkışında
· Röntgen; kemik erimesi takibi için
· Üreme programındaki sürüngenler için çiftleşme öncesi testleri
Yukarıdaki öneriler geneldir ve sizin hayvanınızın ihtiyaçlarına tam olarak
cevap vermeyebilir. Fakat, bilhassa egzotik hayvan hekimliğinde hergün
yeni buluşlar yapılmaktadır.
Bazı Kuş ve Sürüngen Hastalıkları
Chlamdia: Türe mahsus, hücrelerarası Chlamdia psittaci, papağanlarda psittacosis hastalığını, diğer hayvanlarda ve insanlarda ise ornithosis yapar. Bu bakteri türünün 5 tipi, ve şiddet derecesi değişen alttipleri vardır ve son derece bulsşıcıdır. Belirtileryeşilimsi diyare, kilo kaybı, conjonktivit, sert , karışık tüyler, titremeler sinus enfeksiyonu içerir. Enfeksiyon, bazı anti biotiklere cevap verir.
Giardia:
Muhabbet kuşları, gri yanaklı parakeetler ve benzerlerinde (vede nadiren
diğer kuşlarda), görülen bağırsak paraziti Belirtiler, diyare, tüy yolma,
iştah ve kilo kaybı, büyüme sorunları. Bazı kuşlarda hiç bir belirti gözükmmez.
İlacı vardır.
Psittacine Gaga ve tüy hastalığı (PBFD): Circovirus'ün neden olduğu virütik bir hastalık, gittikçe ilerleyen tüy bozukluğuna ve kaybına ve sık olarakta aynı zamanda gaga deformasyonuna sebep olur. Virus aynı zamanda bağışıklık sistemini de yıkar. Genellikle, başlamasından 6 ila 12 ay içerisinde ölümcüldür, fakat kurtulup yıllarca yaşayan kuşlar görülmüştür. Bir sürü cins etkilenir fakat bazıları hiç bir semptom göstermezler. Tedavisi yoktur.
Polyomavirus: Papova virüsünün neden olduğu, virütik bir hastalık. Bir sürü cinste, kalıcı enfeksiyona neden olur. Bebek muhabbet kuşu hastalığına bu virüs neden olur. Belirtiler genelde çok genç kuşlarda görülür, diyare, yiyeceği geri çıkarma, kilo kaybı, erken ölüm. Hastalığın tedavisi yoktur fakat yeni bir aşı bulunmuştur.
Pacheco's disease: Bir herpes virüsü bu enfeksiyona yol açar. Kuşlar, belirti göstermeden taşıyıcı olup, streese girdiklerinde belirti gösterirler. Belirtiler, yorgunluk, ilgisizlik, karışık tüyler, yşil sarı diyare, çok su içme ve sulu gayta. Aşısı vardır, anti virus ilaçlar etkilidir.
Metabolik kemik hastalığı: Kuşlar, sürüngenler, küçük memeliler ve amfibilerde sık görülen bir hastalık. Metabolizmada eksik kalsiyumdan kaynaklanır. Bir kaç sebebi vardır en sık görülen UV ışığı yetersizliği ve gıdada kalsiyum veya fosfor eksikliğidir. Belirtiler, zayıflık, hatta paraliz ve adale titremeleri, kolayca kırılan kemikler, kalınlaşan bacaklar, gelişmemiş zayıf, kauçuk gibi kemikler bilhassa yüz kemikleri ve ölüm. Tedavi, kalsiyum iğneleri, calcitonin hormonu, düzgün beslenme ve çiftleşmedir.
Salmonella: 2ooo den fazla sertipi olan Salmonella enteridis bakterisi, bir çok hayvan cinsini ve insanları enfekte eder. Bir çok sürüngen, etkilenmeden taşıyıcı olur ve diğer sürüngenlere ve insanlara bulaştırır. Tedavisi bulunmakla beraber bakteri tamamen yok edilemez ve bir çok sürüngende tedaviden sonra tekrar görülür. En iyi önlem temizliktir, petinizin kafesini temiz tutun, ona dokunduktan sonra ellerinizi yıkayın, ve sürüngenleri yemek bölümlerinden uzak tutun. Çocuklar ve bağışıklık sorunu olanlar en yüksek risk grubudur.
.jpg)
